język w Chłopach

• Władysław Reymont uznawany jest za mistrza dialektyzacji w polskiej literaturze
• język, w którym napisani zostali Chłopi nie jest tak naprawdę odpowiednikiem żadnej znanej polskiej gwary. Został on stworzony na potrzeby utworu i jest wzorowany na dialektach z różnych części Polski
• wartość językowa powieści polega m. in. na połączeniu języka literackiego XIX i XX wieku z gwarą wiejską
• w utworze występuje stylizacja gwarowa - m. in. ,,mowa chłopska", narzecze mazursko-łowickie, mowa włościan, mowa nasiąknięta sztuczną gminnością
• stylizacja gwarowa obejmuje nie tylko słownictwo, ale też fonetykę i składnie
• dialektyzacja obejmuje w Chłopach wszystkie warstwy językowe, dotyczy zarówno dialogów bohaterów chłopskich, opisów, jak i narracji oraz jest stosowana w różnym nasileniu
• wprawne posłużenie się stylizowaną dialektyzacją w utworze doskonale odtwarza charakterystykę starych polskich wsi i sprawia, że opisywane wiejskie środowisko przedstawia się naturalnie
• w opisach przyrody szczególną uwagę przyciąga młodopolska poetyckość - autor starannie opisuje świat natury i kreśli w ten sposób obrazy zbliżone do sztuki impresjonizmu (nastrojowe, ulotne, barwne)
• występują także brutalne opisy sytuacji, jak np. opis śmierci Kuby Sochy - autor szczegółowo opisuje obraz fizycznego cierpienia
• gwara w opisach przyrody podkreśla bliskość z naturą człowieka pracującego na roli
• stylizacja w utworze pełni także funkcję oddania emocjonalnego zabarwienia opisywanej sytuacji
• język w Chłopach daje złudzenie, że autor jest idealnie wydoskonalonym chłopem
• inne zabiegi w utworze: inwersje, powtórzenia, paralelizmy zdaniowe - miały nadać powieści cech dostojeństwa i podniosłości; archaizmy, przysłowia, sentencje, porzekadła - dla przydania dziełu dawności
• słownictwo gwarowe pojawia się głównie w dialogach i nieco kontrastuje z mniej wystylizowanymi partiami opisowymi i narracyjnymi; autor posłużył się narratorem inteligenckim i chłopskim - taki zabieg sprawia, że tekst staje się bardziej przejrzysty
• Chłopi to dzieło wystylizowane w oparciu o jego tematykę i panujące wówczas kierunki oraz prądy literackie (realizm, naturalizm, modernizm)